ŚWIERKI

Świerki (niem. Königswalde - Królewski Las), położone są na wysokości 530-580 m.n.p.m., w dolinie rzeki Włodzicy - na pograniczu Włodzickich Wzgórz i Gór Suchych, w Sudetach Środkowych. Pierwsza wzmianka o miejscowości, pochodzi z 1352 roku. Z ważniejszych wydarzeń z odległej historii miejscowości, warto wspomnieć o zdarzeniu, z 15 lutego 1807 roku, kiedy to pomiędzy Świerkami a Granicznikiem, doszło do większej potyczki, między oddziałami pruskimi a bawarskimi - wchodzącymi w skład armii napoleońskiej. Miała ona istotne znaczenie militarne, ponieważ zmusiła Prusaków do opuszczenia na długie lata, północnej części hrabstwa kłodzkiego.

Na zdjęciu, kaplica na Graniczniku, na początku XX wieku - (obecnie w stanie ruiny). Z dawnej przedwojennej dużej osady w rejonie Granicznika ( ponad 50 domów), pozostało jedynie kilka gospodarstw.

Przedwojenne Świerki, szczególnie w okresie letnim, były częstym celem wycieczek i popularnym letniskiem, odwiedzanym przez licznie przybywających tu turystów, z różnych rejonów Niemiec.W miejscowości działał punkt informacyjny GGV (Kłodzkiego Towarzystwa Górskiego), znana karczma sądowa, browar, a także inne gospody i pensjonaty. 

Wzgórza Włodzickie, to pasmo złożone z kilkunastu niezwykle widokowych wzniesień, położonych w płn.-zach. części Ziemi Kłodzkiej. Najwyższym szczytem Wzgórz Włodzickich jest Góra  Włodzicka -  758 m.n.p.m. Walory widokowe tych wzgórz, doceniono już w ubiegłym stuleciu. Zachowane do dziś, pozostałości przedwojennego zagospodarowania turystycznego (wieże widokowe, schroniska, drogowskazy), są nadal swoistą atrakcją.

Zainteresowanie krajoznawców, mogą przyciągnąć, liczne przydrożne kaplice odpustowe i szereg polnych krzyży, z czerwonego piaskowca. Walory krajobrazowe Wzgórz Włodzickich, nie da się przecenić, są jedyne w swoim rodzaju. Kiedy je zobaczysz, możesz się w nich zakochać na zawsze, tu pozostać i podziwiać je codziennie. Znana współczesna pisarka, laureatką wielu prestiżowych nagród, polskich i zagranicznych, Olga Tokarczuk - za swoje pisarskie gniazdo uznała małą miejscowość, w Wzgórzach Włodzickich – Krajanów. 

Wzgórza Włodzickie, od lat przyciągają turystów, gdyż są rejonem doskonale nadającym się do uprawiania turystyki pieszej i rowerowej. Wycieczka po Wzgórzach Włodzickich, z Świerk do Nowej Rudy na szczyt Kościelca, przekona do walorów tego małego pasma Sudetów, każdego piechura - trasa również, świetnie nadaje się do uprawiania Nordic Walking. Maszerując wspomnianą trasą, odczuwa się  szczególną atmosferę, niemal z każdym postawionym krokiem, na bezleśnych szczytach i stokach, możemy podziwiać wspaniałe i rozległe panoramy Gór Sowich, Gór Suchych, Kotliny Kłodzkiej, a także Kotliny Broumovskiej i dalej położonych pasm górskich.

Przez wieki, Niemcy cenili sobie walory widokowe tej części Sudetów, nie przypadkowo właśnie na Wzgórzach Włodzickich, zbudowali cztery okazałe wieże widokowe - pozostałe trzy znajdowały się na Górze Świętej Anny w Nowej Rudzie, Górze Wszystkich Świętych w Słupcu oraz na Grodziszczu w Bożkowie. 

                      Wzgórza Włodzickie - widok na Góry Sowie z okolic Jawornika.

   Jeden z pięciu wysokich stalowych wiaduktów, na trasie kolejowej Kłodzko – Wałbrzych (Nowa Ruda Zatorze)

O nocleg w pobliżu Świerk i w sąsiednich Górach Sowich - nie musimy się martwic, wystarczy wybrać trasę wycieczki, a w naszej bazie noclegowej, z pewnością można znaleźć ofertę na każdą kieszeń. W miejscowości, czynne są dwa sklepy spożywcze i ,,Bar Pod Włodzicą''  - w gustownym i przytulnym pomieszczeniu, możemy zjeść smaczny i niedrogi obiad. A więc wyruszając na Górę Włodzicką z Świerk, lub w drodze powrotnej z wycieczki - nie musimy się martwic o żywność i napoje, swoje zapasy możemy uzupełnić w dwóch  sklepach, lub zjeść gorące danie w małej restauracji.

W 1911 roku, schronisko było czynne i obsługiwało znaczny ruch turystyczny, co potwierdza widokówka z wyjątkowo ciekawą,  pamiątkową pieczątką schroniska, na której można odczytać polskie nazwisko A.Kowalski.

Przed wojną, powstało murowane (prawdopodobnie na początku lat trzydziestych) schroniska Spitzberbaude, zlokalizowane było u podnóża Góry Włodzickiej, powyżej starych poniemieckich kamieniołomów, nie można wykluczyć że budynek murowanego schroniska  Spitzberbaude, powstał na miejscu wspomnianego drewnianego.

Nie można też wykluczyć, teorii o  istnieniu dwóch obiektów o tej samej nazwie, do II wojny św., aczkolwiek ja bym obstawał za opcją - że murowane schronisko, powstało w latach 1931-1932 lub wcześniej, na miejscu drewnianego. (na zdjęciu widnieje napis Kreis Neurode - który wraz z likwidacją noworudzkiego powiatu, nie mógł być dodawany od drugiej połowy 1932 roku). Sala nowego schroniska  Spitzberbaude - jak widać na załączonym zdjęciu, miała już typowe wyposażenie, skromnego sudeckiego schroniska, a więc nie mogło zabraknąć pianina.

Murowany budynek schroniska Spitzbergbaude,  posiadał również kilka miejsc noclegowych i dobrze zaopatrzony bufet dla turystów. Budynek schroniska, istniał jeszcze kilka lat po wojnie, mieszkał w nim z rodziną, prawdopodobnie Niemiec o nazwisku Weiss. Niestety wkrótce po jego odejściu, w drugiej połowie lat czterdziestych, budynek przestał istnieć i obecnie praktycznie, nie pozostał po nim żaden ślad.

W 1927 r. na szczycie Góry Włodzickiej, zbudowano wieżę widokową z tarasem, nakrytym namiotowym daszkiem, a przy ziemi poszerzona o kwadratowy schron, z bufetem dla turystów.   Wieża zbudowana była, z gotowych bloczków, jak na owe czasy był to nowatorski pomysł. Materiały użyte do zbudowania wieży -  jak na niemieckie standardy, nie były najlepszej jakości i nie sprawdziły się w surowych  górskich warunkach. Dlatego już, kilka lat po otwarciu, wieża wymagała gruntownego remontu. Z wielką pompą, już w czasach rządów brunatnych koszul, wieża  ponownie bardzo uroczyście, została oddana do użytku dla turystów. Do obecnych czasów, przetrwała jedynie jej kilkumetrowa  ruina. Odbudowa wieży widokowej, na szczycie Góry Włodzickiej, ma kolosalne znaczenie dla przyszłości miejscowości i okolicy. Powstanie wieży, przyczyni się to rozkwitu turystyki, będzie skutkować wzrostem znaczenia wsi, na mapie turystycznej Sudetów.

Góra Włodzicka, widziana od północy, ma charakterystyczny kształt, który na zawsze pozostaje w pamięci, stroma na podejściu  od strony Świerk, z charakterystycznym, wypukłym okrągłym wierzchołkiem.

25 września 2009 roku, na Górze Włodzickiej, odbył się 10-ty Zlot Turystyczny „Spotkajmy się na wieży”. Najważniejszym punktem zlotu, było uroczyste otwarcie punktu widokowego, na szczycie Góry Włodzickiej. Z wspomnianego punktu, rozlegają się malownicze i rozlegle widoki i przepiękna panorama Gór Sowich. Podczas zlotu, Sołtys Wacław Łukasiewicz podziękował wszystkim, którzy przyczynili się do otwarcia trasy. Szlak turystyczny został oczyszczony i odnowiony, dzięki staraniom sołectw ze wsi Świerki i Ludwikowice Kłodzkie.

Koszty związane z odnowieniem szlaku turystycznego, sfinansowało częściowo Stowarzyszenie dla Świerk , a wszystkie roboty zostały wykonane, przez pracowników sołectw Świerki i Ludwikowice oraz całą rzeszę wolontariuszy. Oprócz tego, zabezpieczono drewnianymi barierkami, niebezpieczne miejsca. Na szczycie ustawiono drewniany krzyż, który poświęcił ks. Stanisław, miejscowy proboszcz. - Jest to wotum wdzięczności, za odzyskaną przed 20 laty wolność. Ma być też prośbą, o błogosławieństwo Boże, dla mieszkańców gminy Nowa Ruda. Na Górze Włodzickiej, planowano wydobywać melafir, przeciwko temu pomysłowi, solidarnie zaprotestowała cała lokalna społeczność -  mieszkańcy wsi Świerki, ekolodzy, działające w gminie stowarzyszenia a także pisarka Olga Tokarczuk. Dzięki zdecydowanej postawie uczestników protestu, ostatecznie chęć zysku za wszelką cenę, przegrała z zdrowym rozsądkiem i mądrością mieszkańców noworudzkiej gminy.

 Z kilkumetrowej ruiny,  wieży na Górze Włodzickiej,  możemy zobaczyć  piękną i interesującą  panoramę Gór Sowich, Gór Wałbrzyskich, Suchych i Bardzkich, oraz dalsze pasma górskie.

Świerki - miejsce spoczynku przy drodze Kłodzko-Wałbrzych - obok znak informacyjny, o punkcie widokowym na Górze Włodzickiej

Stowarzyszenie Dla Świerk, Fundacja Odnowy Ziemi Noworudzkiej, Nadleśnictwo Jugów, Polski Klub Ekologiczny Koła Nowa Ruda - zorganizowały spotkanie na Górze Włodzickiej w Świerkach, w I rocznicę odrestaurowania szlaku. Uroczystość połączona była, ze „Spotkaniem przy wieży" w ramach Noworudzkiej Jesieni Ekologicznej, z udziałem uczniów noworudzkich szkół.TV Kłodzka nadała reportaż w 2010 roku z rocznicy uruchomienia punktu widokowego i uratowanie Góry Włodzickiej, od niechybnej ,,śmierci'' --> www.express-miejski.pl/
     

Wzgórza Włodzickie - zielony szlak turystyczny ( Kościelec - Wielka Sowa) - gwarantuje piękne widoki  i niezapomniane wrażenia  szczególnie na odcinku Nowa Ruda - Świerki.

W centrum wsi stoi,  barokowy kościół parafialny "Świętego Mikołaja" z 1754 roku.W 1998 r. po dokonanych remontach kościoła, parafia w Świerkach obchodziła uroczystości jubileuszowe, z okazji 250-lecia budowy kościoła.

 Po 2004 roku, odrestaurowano również przydrożne kapliczki a wśród  nich, piękną kaplicę poświęconą Matce Bożej.

   

                                                  Tunel kolejowy

W Świerkach - Pod Świerkową Kopą w 1880 r. wykuto jeden z najdłuższych w Sudetach tuneli o długości 1171 m. Tunel pod Świerkową Kopą, to jeden z najdłuższych tuneli w Sudetach. Pierwszy tunel,wydrążono w latach 1876-1879. Pierwszy pociąg, przejechał tunelem 15 października 1880 roku, po zakończeniu wszystkich prac na jednotorowej trasie. Pod koniec XIX wieku, postanowiono wybudować drugi równoległy tor.Tunel został oddany do ruchu, w 1912 roku. W lutym 1945 roku, jadący w kierunku Wałbrzycha pociąg medyczny z rannymi, oraz personelem medycznym, uległ awarii w tunelu pod Świerkową Kopą. Ze względu, na duży spad torowiska, skład z niesamowitym pędem,cofał się w kierunku Kłodzka.Na stacji Ludwikowice Kłodzkie, został skierowany, na wznoszący się pod górę boczny tor. Spodziewano się, że jadąc pod górę, pociąg wyhamuje. Jednak kozioł oporowy, nie wytrzymał uderzenia i skład z ludźmi na wysokości osiedla Orkany, runął w dół - zapalając się. Oficjalnych danych, na temat tego wypadku nie podano, prawdopodobnie było wielu zabitych. 

Drugi równoległy, wydrążono w latach 1909-1911. Prowadzi nim, interesująca linia kolejowa z Kłodzka do Wałbrzycha, którą poprowadzono m.in. po wysokich stalowych wiaduktach.

Z koleją wiąże się tez ciekawostka, dotycząca  ówczesnej stacji Świerki, znajdowała się ona nie na terenie wsi Świerki ale na terenie Bartnicy- Wyrębiny. 

Na trenie  miejscowości istnieje do dzisiaj przystanek kolejowy Świerki Dolne. Czynną linie kolejową  Kłodzko - Wałbrzych obecnie obsługuje kolejowy szynobus. Przeżyj bardzo ciekawą wirtualną podróż szynobusem z Walbrzycha do Kłodzka, na tej wyjątkowej trasie  -->klikni Tu

Na terenie miejscowości, czynny jest duży kamieniołom, przez wiele lat przez wieś przebiegała kolejka linowa, transportowała ona urobek z kamieniołomów na stacje kolejową.Po likwidacji kolejki linowej -  na trwale w pejzaż okolic wpisał się taśmociąg, który zastąpił kolejkę. 

                                         Świerki na starej pocztówce

                                                    Bartnica

                                        Przedwojenny widok na Bartnicę od strony Leszczyńca.

 Bartnica jest spokojną i malowniczą wsią, o luźnej zabudowie, położona jest w dolinie Bystrzycy na wysokości 540-630 m n.p.m.,  miedzy Górami Suchymi od zachodu, Wzgórzami Włodzickimi od południowego wschodu i Wzgórzami Wyrębińskimi. Zabudowania Bartnicy, są mocno porozrzucane po okolicznych malowniczych wzgórzach i ciągną się na długości ponad dwóch kilometrów. Wieś,  stanowiąca naturalną granicę, oddzielającą Góry Sowie od Gór Suchych ,dzieli się na dwie części. Południowo-zachodnia część wsi, położona jest na obszarze Gór Suchych, a górne zabudowania, wchodzą na wschodnie zbocza Leszczyńca, w Górach Kamiennych (szczyt Leszczyńca, znajduje się  po czeskiej stronie Gór Kamiennych). Natomiast północno-wschodnia część, położona na Wzgórzach Wyrębińskich, po prawej stronie Bystrzycy, graniczy z  Górami Sowimi i z miejscowością Sierpnice.W Bartnicy,można podziwiać piękne i malownicze widoki, z górnej części wsi, rozpościera się interesujący widok na kulminacyjny masyw Gór Sowich z Wielką Sową w środku, i widoczną wieżą widokową na jej szczycie.

Północno-wschodnia, dolna część wsi kolonia Wyrębina , sąsiaduje z Sierpnicą, ostatni dom w Bartnicy, jest również ostatnim domem powiatu kłodzkiego, dodam że jeśli ktoś miałby ochotę mieszkać na granicy dwóch powiatów, to ma ku temu okazje - dom  wystawiony jest  obecnie (2011r) na sprzedaż. Bartnica,  posiada ciekawą ofertę noclegów, prawdziwym rodzynkiem jest pensjonat Nerisa -  niestety w chwili obecnej (2012r),pensjonat czeka na nowego gospodarza i jest nieczynny. Pięknie położony budynek, z jednej strony graniczy z lasem, a z drugiej, zapewnia malowniczy widok na Góry Sowie.

Wnętrze pensjonatu Nerisa, a szczególnie główna sala bufetowa obiektu, robi wrażenie i można ją zaliczyć, do najładniejszych w całych Sudetach. W niewielkiej odległości, od pensjonatu ( około 0,5 km), idąc ścieżką leśną w górę ( po zboczu Leszczyńca), dojdziemy do granicy polsko-czeskiej a dalej do miejscowości turystycznej Janovicki.

W Janowiczkach, możemy spróbować kuchni czeskiej, a w zimie pojeździć na nartach zjazdowych (wyciąg orczykowy) i śladowych( trasy dla narciarzy biegowych).

Narciarski węzeł Janovičky, oferuje także wieczorną nocną jazdę na nartach, po dobrze oświetlonych trasach. Amatorzy biegówek, znajdą tu lżejsze i trudniejsze trasy, z turystycznymi trasami do biegania „po śladach" włącznie.

W dolnej części  Bartnicy, nocleg oferuje ,,Bartnicka Chata'' - jest to domek podzielony, na dwie części:  zabytkową i nowoczesną. W każdej z nich znajduje się łazienka i kuchenka. Łącznie w domku można pomieścić 10 osób. - http://bartnica.na16.pl/

                                             Bartnica -  stawy ,,Bartnickiej Chaty''

W Bartnicy można zaplanować  pobyt w  ,,Domku w Górach Sowich'' - http://www.domekwgorach.eu/  - Domek zbudowany jest w całości z czerwonego kamienia i surowego drewna.

                          Bartnica -  Budynki dawnej  placówki Straży Granicznej

W Bartnicy, od 2010 roku budowany jest od podstaw, nowy bardzo ładny kościół. Taki  kościółek, to wymarzone miejsce na ślub, a później z pewnością czeka nas.... długie i szczęśliwe pożycie małżeńskie.

                                        Bartnica na starej pocztówce